Jaarlijks publiceert de VERENIGING VOOR STERRENKUNDE vzw een jaarboek over al datgene wat er aan de nachtelijke hemel gedurende een volledig jaar te bewonderen valt. De HEMELKALENDER 2010 is net van de persen gerold en vertelt ons wat er in de loop van volgend jaar allemaal te zien zal zijn. De blikvanger van 2010 is ongetwijfeld de totale zonsverduistering van 11 juli, die helaas niet vanuit ons land te zien zal zijn! Dat belet echter niet dat er diverse andere interessante hemelverschijnselen bij ons te zien zullen zijn.

Verduisteringen en bedekkingen

In 2010 zijn er drie verduisteringen. De ringvormige zonsverduistering van 15 januari is niet zichtbaar in Europa; deze eclips zal zichtbaar zijn in Afrika en in het zuidoosten van Azië. Ook de totale zonsverduistering van 11 juli is niet zichtbaar vanuit West-Europa. De totaliteitsgordel loopt bijna uitsluitend over water, met name over de Stille Oceaan, om te eindigen in het zuiden van Zuid-Amerika. De maximale duur van de totaliteit is 5 minuten 20 seconden. Het Paaseiland ligt in de totaliteitszone en zal kunnen genieten van een totale eclips van ruim 4 minuten, bij een zonshoogte van 40°. Op de ochtend van 21 december zien we de gedeeltelijke fase die een totale maansverduistering voorafgaat, zij het laag boven de horizon.

De dans der planeten

De HEMELKALENDER 2010 beschrijft ook de zichtbaarheid van de planeten in 2010. Zo is Mercurius zichtbaar aan de ochtendhemel in januari, in september en eind december, terwijl de planeet ’s morgens waarneembaar is begin april, in juli en in november. Venus is van maart tot augustus zichtbaar ná zonsondergang en in november en december is de planeet morgenster. Mars is in januari en februari vrijwel de gehele nacht waarneembaar, en daarna ’s avonds tot augustus. Jupiter is in januari ’s avonds zichtbaar, dan ’s morgens vanaf half april, in september de gehele nacht, en dan ’s avonds tot december. Ten slotte is Saturnus in januari en februari ’s morgens te zien, in maart en april vrijwel de ganse nacht, daarna 's avonds tot augustus en ’s morgens vanaf half oktober.

Meteoren en kometen

Omstreeks 12 augustus gaat de Aarde door een zwerm nietige lichaampjes met afmetingen variërend tussen een tiende millimeter tot enkele decimeter. Wanneer zo'n deeltje de aardse dampkring binnenkomt, wordt het door de heftige botsing met de lucht tot smeltens toe verhit. Wanneer het deeltje het aardoppervlak tot ongeveer 110 kilometer is genaderd, begint een lichtflits die we meteoor of – populair – vallende ster noemen. De meeste meteoren die we rond half augustus kunnen waarnemen, lijken uit de richting van het sterrenbeeld Perseus te komen; men noemt deze zwerm dan ook de Perseïden. Tijdens het maximum van de zwerm kan wel iedere minuut een Perseïde te zien zijn. Zeer bijzonder in 2010 is ook dat op 20 oktober de komeet Hartley 2 de Aarde het dichtst nadert tot op 18 miljoen kilometer. Rond die periode is de komeet onder gunstige omstandigheden te zien in het sterrenbeeld Voerman (Auriga). Komeet Hartley 2 werd ontdekt in Australië op 15 maart 1986 en heeft een periode van iets meer dan 6 jaar.

Sterrenkaarten

De HEMELKALENDER 2010 bevat een reeks van sterrenkaarten om samen met de opgenomen gegevens uw weg aan de hemel terug te vinden. Uren van zons- en maansopkomsten en -ondergangen staan netjes gerangschikt.

Auteur

Met de uitgave van 2010 is de HEMELKALENDER aan zijn 36ste jaargang toe. Auteur van de HEMELKALENDER 2010 is zoals steeds de Vlaamse amateur-astronoom Jean Meeus. Hij geniet reeds jaren internationale bekendheid omwille van zijn vele berekeningen van astronomische verschijnselen. Hij is lid van astronomische verenigingen in binnen- en buitenland en is auteur van diverse wetenschappelijke publicaties. Voor zijn vele bijdragen, voor zowel de sterrenkundige amateur- als beroepswereld, werd er door de Internationale Astronomische Unie een planetoïde naar hem genoemd. Dit kleine planeetje draagt het nummer 2213.

Bestelling

Voor elke natuurliefhebber is de HEMELKALENDER een must om in zijn bezit te hebben. Het boek wordt u toegestuurd na overschrijving van 10,00 euro op rekening 734-0214683-31 van de Vereniging voor Sterrenkunde vzw, Oostmeers 122 C, 8000 Brugge. Vanuit het buitenland kan men 13,00 euro overmaken op IBAN-nummer BE04 7340 2146 8331 (BIC KREDBEBB).